پاسخ به تمامی سوالات دندانپزشکی

• چرا دندان بعد از عصب کشی هنوز درد می کند؟

یکی از سوال هایی که بسیاری از بیماران بعد از عصب کشی دندان دارند این است: «اگر عصب دندان خارج شده، پس چرا هنوز درد دارم؟» این نگرانی کاملا قابل درک است، اما درد بعد از عصب کشی همیشه به معنی شکست درمان یا باقی ماندن عصب داخل دندان نیست.

در عصب کشی دندان، بافت پالپ ملتهب یا عفونی از داخل دندان خارج می شود، کانال های ریشه تمیز و ضدعفونی شده و سپس پر و مهر و موم می شوند. با این حال، بافت های اطراف ریشه هنوز زنده هستند و ممکن است برای مدتی درگیر التهاب باشند. به همین دلیل، کمی درد یا حساسیت بعد از درمان می تواند طبیعی باشد و معمولا به مرور کاهش پیدا می کند.

اما همه دردها طبیعی نیستند. نوع درد، شدت آن، زمان شروع و روند تغییر آن می تواند سرنخ مهمی درباره علت مشکل باشد. برای مشاوره در خصوص درد بعد از عصب کشی دندان، با بهترین دندانپزشک تهران مشورت بگیرید. 02122516743

آیا درد بعد از عصب کشی طبیعی است؟

بله، در بسیاری از موارد احساس درد یا حساسیت خفیف تا چند روز بعد از عصب کشی طبیعی است. این درد معمولا هنگام جویدن، فشار دادن دندان یا تماس آن با دندان مقابل بیشتر احساس می شود. علت اصلی این مسئله می تواند التهاب بافت های اطراف نوک ریشه باشد. به خصوص اگر دندان قبل از عصب کشی عفونت یا التهاب شدیدی داشته باشد، بدن برای ترمیم بافت های اطراف ریشه به زمان نیاز دارد.

بر اساس اطلاعات انجمن متخصصان درمان ریشه آمریکا، حساسیت و درد خفیف برای چند روز پس از درمان قابل انتظار است و در بیشتر موارد باید روند کاهشی داشته باشد. بنابراین اگر درد روز اول کمی بیشتر است و در روزهای بعد کاهش پیدا می کند، معمولا جای نگرانی زیادی وجود ندارد. چیزی که اهمیت بیشتری دارد، روند درد است؛ یعنی آیا هر روز بهتر می شوید یا برعکس، درد در حال شدیدتر شدن است؟

دیدگاه پیشنهادی دکتر گل زردی؛ دکتر عصب کشی دندان تهران: «بعد از عصب کشی، هدف این نیست که بیمار هیچ احساس ناراحتی نداشته باشد؛ مهم این است که درد قابل کنترل باشد و در مسیر بهبود قرار بگیرد. اگر درد به جای کاهش پیدا کردن بیشتر شود، بهتر است علت آن بررسی شود.»

التهاب اطراف ریشه؛ شایع ترین دلیل درد بعد از عصب کشی

ممکن است تصور کنید بعد از خارج شدن عصب، دیگر هیچ قسمتی از دندان نمی تواند درد را احساس کند. اما درد دندان فقط از داخل کانال ریشه ایجاد نمی شود. اطراف ریشه دندان، بافت هایی وجود دارند که دارای عصب و گیرنده های حسی هستند. وقتی دندان عفونی یا ملتهب بوده، این بافت ها نیز ممکن است تحت تاثیر قرار گرفته باشند. حتی پس از پاکسازی کانال، التهاب اطراف ریشه ممکن است برای مدتی باقی بماند.

به همین دلیل، بعضی بیماران بعد از عصب کشی می گویند دندانشان هنگام گاز زدن یا ضربه زدن حساس است. این وضعیت معمولا با کاهش التهاب بهتر می شود. اگر قبل از درمان درد شدیدی داشته اید یا دندان دچار عفونت بوده است، احتمال حساسیت و درد بعد از درمان نیز می تواند بیشتر باشد. مطالعات مربوط به درد پس از درمان ریشه نیز نشان داده اند که درد معمولا پس از درمان به شکل محسوسی کاهش پیدا می کند و در طول روزهای بعد کمتر می شود.

چرا دندان عصب کشی شده هنگام جویدن درد می گیرد؟

درد هنگام جویدن یکی از حالت هایی است که ممکن است بعد از عصب کشی مشاهده شود. اگر این درد خفیف باشد و طی چند روز کاهش پیدا کند، می تواند ناشی از التهاب طبیعی بافت های اطراف ریشه باشد. اما گاهی اوقات دندان عصب کشی شده در هنگام گاز گرفتن به دلیل دیگری درد می گیرد: بلندی ترمیم یا تماس بیش از حد دندان با دندان مقابل.

اگر سطح ترمیم کمی بلند باشد، هنگام بسته شدن دهان فشار بیشتری به دندان وارد می شود. در نتیجه ممکن است بیمار احساس کند دندان عصب کشی شده «بلند شده» یا هنگام جویدن از دندان های دیگر زودتر به هم برخورد می کند. در چنین شرایطی، مراجعه به دندانپزشک اهمیت دارد؛ زیرا ممکن است با یک اصلاح ساده در سطح ترمیم، فشار اضافی از روی دندان برداشته شود.

بیشتر بدانید: درمان دندان درد

چه زمانی درد بعد از عصب کشی می تواند نشانه مشکل باشد؟

همان طور که درد خفیف و موقتی می تواند طبیعی باشد، درد شدید، رو به افزایش یا طولانی مدت نیاز به بررسی دارد. اگر چند روز از عصب کشی گذشته اما به جای بهتر شدن، درد بیشتر شده است، یا درد شدید و ضربان دار دارید، بهتر است برای معاینه مجدد مراجعه کنید.

تورم لثه یا صورت، احساس فشار شدید، تب، خروج ترشح یا ایجاد جوش روی لثه نیز از علائمی هستند که نباید نادیده گرفته شوند. این نشانه ها می توانند با وجود عفونت یا التهاب قابل توجه در ارتباط باشند و نیاز به ارزیابی دندانپزشک دارند. در واقع، صرفا تعداد روزهایی که از عصب کشی گذشته معیار مناسبی نیست؛ شدت علائم و روند آنها نیز اهمیت دارد.

 چرا بعضی دندان ها ماه ها یا سال ها بعد از عصب کشی دوباره درد می گیرند؟

گاهی بیمار مدت زیادی بعد از عصب کشی هیچ مشکلی ندارد، اما ماه ها یا حتی سال ها بعد دوباره درد یا تورم در همان ناحیه ایجاد می شود. این وضعیت می تواند دلایل مختلفی داشته باشد. برای مثال ممکن است یکی از کانال های ریشه به دلیل پیچیدگی ساختار دندان در درمان اولیه شناسایی یا درمان نشده باشد. گاهی نیز شکل کانال ها بسیار باریک یا خمیده است و پاکسازی کامل آنها دشوارتر می شود.

از طرف دیگر، اگر ترمیم نهایی دندان به درستی انجام نشود یا دندان دوباره در معرض نفوذ باکتری قرار بگیرد، احتمال ایجاد عفونت مجدد وجود دارد. در برخی موارد نیز ترک یا شکستگی دندان می تواند عامل درد باشد. درمان مجدد ریشه یا ری تریتمنت در بعضی از این موارد می تواند امکان نجات دندان را فراهم کند. انجمن متخصصان درمان ریشه آمریکا نیز اشاره می کند که برخی دندان های عصب کشی شده ممکن است به دلیل مشکلاتی مانند کانال درمان نشده، پیچیدگی آناتومیک یا نفوذ مجدد آلودگی نیاز به درمان مجدد داشته باشند.

آیا درد بعد از عصب کشی به معنی شکست درمان است؟

خیر. یکی از اشتباهات رایج این است که بیمار با اولین احساس درد تصور کند عصب کشی موفق نبوده است.

درد خفیف چند روز اول به تنهایی نمی تواند موفق یا ناموفق بودن درمان را مشخص کند. باید شرایط دندان، وضعیت قبل از درمان، شدت عفونت، علائم فعلی و تصاویر رادیوگرافی در کنار یکدیگر بررسی شوند. حتی در صورت وجود درد، ممکن است درمان کاملا در مسیر بهبود باشد. از طرف دیگر، اگر درد شدید باشد یا بعد از یک دوره بهبود دوباره برگردد، لازم است علت آن مشخص شود.

در کلینیک دکتر گل زردی، بررسی علت درد بعد از درمان ریشه صرفا بر اساس شدت درد انجام نمی شود و وضعیت دندان و بافت های اطراف آن نیز باید ارزیابی شود. در صورت نیاز به بررسی مجدد، معاینه و تصویربرداری می تواند مشخص کند که آیا دندان به درمان دیگری نیاز دارد یا خیر.

برای کاهش درد بعد از عصب کشی چه کارهایی می توان انجام داد؟

در روزهای اول بهتر است تا حد امکان با دندان درمان شده غذاهای سفت و چسبناک را نجوید، به ویژه اگر ترمیم نهایی دندان هنوز انجام نشده است. داروهای مسکن نیز در صورت تجویز یا توصیه دندانپزشک می توانند به کنترل درد کمک کنند. انتخاب دارو و مقدار مصرف آن باید با توجه به شرایط جسمی و داروهای مصرفی فرد انجام شود و نباید صرفا بر اساس توصیه افراد دیگر انجام شود.

همچنین رعایت بهداشت دهان و دندان اهمیت زیادی دارد. مسواک زدن و تمیز کردن فضای بین دندان ها باید ادامه پیدا کند، مگر اینکه دندانپزشک دستور دیگری داده باشد. اگر درد به جای کاهش پیدا کردن شدیدتر شود، تورم ایجاد شود یا علائم جدیدی به وجود بیاید، بهتر است مصرف خودسرانه دارو به جای مراجعه به دندانپزشک قرار نگیرد. منابع NHS نیز توصیه می کنند در صورت وجود درد و تورم قابل توجه یا ادامه دار، پیگیری دندانپزشکی انجام شود.

چه زمانی باید برای درد دندان عصب کشی شده به دندانپزشک مراجعه کنیم؟

به طور خلاصه، اگر درد خفیف است و هر روز کمتر می شود، معمولا می توان طبق دستور دندانپزشک روند بهبود را دنبال کرد. اما در شرایط زیر بهتر است معاینه انجام شود:

• درد شدید یا رو به افزایش
• درد مداوم که بعد از چند روز بهتر نمی شود
• درد شدید هنگام جویدن
• تورم لثه یا صورت
• تب یا احساس ناخوشی عمومی
• ایجاد جوش یا ترشح روی لثه
• برگشت درد بعد از ماه ها یا سال ها
• احساس بلند بودن دندان هنگام بستن دهان
• شکستن یا افتادن ترمیم دندان

دندان عصب کشی شده قرار نیست تا همیشه درد داشته باشد؛ اما این موضوع هم به این معنی نیست که هر نوع درد بلافاصله بعد از درمان غیرطبیعی است. تفاوت بین یک درد گذرای دوره ترمیم و دردی که نیاز به بررسی دارد، بیشتر از هر چیز به شدت، زمان و روند تغییر علائم بستگی دارد.

اگر بعد از عصب کشی هنوز دندان شما درد می کند و نمی دانید این درد بخشی از روند طبیعی بهبود است یا نشانه یک مشکل دیگر، معاینه دندانپزشکی می تواند علت را مشخص کند. کلینیک دکتر گل زردی در تهران با همکاری بهترین دندانپزشک زیبایی شرق تهران نیز خدمات درمان ریشه و عصب کشی را ارائه می دهد و در صورت بروز درد یا ناراحتی پس از درمان، امکان بررسی وضعیت دندان و انتخاب مسیر درمان مناسب وجود دارد.